Lê Thánh Tông

 - Người đăng bài viết: nguyễn thị thu luyến  - Chuyên mục :  Đã xem: 52 

Tên tuổi và sự nghiệp Lê Thánh Tông gắn chặt với một giai đoạn cường thịnh của Việt Nam ở nửa sau thế kỷ 15.

 


 Lê Thánh Tông

 

Lê Thánh Tông tên là Tư Thành, hiệu Thiên Nam động chủ, con thứ tư Lê Thái Tông, mẹ là Ngô  Thị Ngọc Dao. Ông sinh ngày 20 tháng  7 năm Nhâm  Tuất (1442) tại nhà ông  ngoại ở khu đất chùa Huy Văn Hà Nội ngày nay, mất ngày 30 tháng giêng năm Đinh Tỵ (1497).

 

Lê Thánh Tông lên làm vua năm 1460, hai lần đổi niên  hiệu: Quang Thuận (1460-1469)  và  Hồng Đức (1470-1497). Trong  gần 40 năm làm  vua, ông đã đưa triều Lê phát triển tới đỉnh cao về mọi mặt: chính trị, xã hội, kinh tế, quốc phòng,  văn hóa. Sử gia Ngô Sĩ Liên  khen  Lê  Thánh  Tông  là  "vua sáng  lập chế độ, mở mang đất đai, bờ cõi  khá  rộng, văn vật tốt đẹp, thật là vua anh hùng, tài lược".

 

Về phương diện văn học, Lê  Thánh  Tông  là  một nhà thơ lớn, tác phẩm ông để lại rất phong phú, vừa thơ, vừa văn xuôi, vừa Hán, vừa Nôm,  hiện còn được sao chép trong các tập: Thiên Nam dư hạ (trong đó có bài phú nổi tiếng Lam Sơn Lương Thủy phú), Châu Cơ thắng thưởng Chinh Tây kỷ hành, Minh lương cẩm tú, Văn minh cổ xúy, Quỳnh uyển cửu ca, Cổ tâm bách vịnh, Thập giới cô hồn quốc ngữ văn...

 

Nhà cải tổ và xây dựng đầy nhiệt huyết

Nhờ sự ủng hộ sáng suốt, quyết liệt của nhóm đại thần Nguyễn Xí, Đinh Liệt..., Lê Thánh Tông đã bước lên ngai vàng giữa lúc triều chính nhà Lê đang lục đục mâu thuẫn. Lên  nắm chính quyền, Lê  Thánh  Tông  nhanh chóng  chấm dứt tình  trạng phe phái trong cung đình,  khẩn trương tổ chức xây dựng đất nước với một tinh thần cải cách mạnh mẽ, táo bạo. Về cơ cấu chính  quyền các cấp, ông đã  tiến hành  xóa  bỏ hệ thống tổ chức hành  chính cũ thời Lê Lợi từ 5 đạo đổi thành 12 đạo (tức 12 thừa tuyên). Bên cạnh cải tổ cơ chế Nhà nước, Lê Thánh Tông đặc biệt chú ý các biện pháp phát triển kinh tế, sửa đổi chế độ thuế khóa, điền địa, khuyến khích nông nghiệp, trồng trọt, chăn nuôi, mở đồn điền, khai khẩn đất hoang. Những nỗ lực nhằm xây dựng phát triển đất nước của Lê Thánh Tông đã được phản ánh khá rõ  qua các bài chiếu, chỉ dụ do ông ban bố, như Chiếu khuyến nông, Chiếu lập đồn điền, Chiếu định quan chế... Dưới thời  Lê  Thánh  Tông,  lực lượng quốc phòng bảo vệ đất nước được tăng cường hùng hậu. Trước kia, quân đội chia làm 5 đạo vệ quân, nay đổi làm 5 phủ đô đốc. Mỗi phủ có vệ, sở. Bên cạnh còn có 2 đạo nội, ngoại, gồm nhiều ti, vệ. Ngoài tổ chức quân thường trực, Lê  Thánh  Tông  còn  chú  ý  lực lượng quân dự bị ở các địa phương. 43 điều quân chính  Lê  Thánh  Tông ban  hành cho thấy kỷ luật quân đội của ông rất nghiêm ngặt, có sức chiến đấu cao.

 

Người khởi xướng bộ luật Hồng Đức

Bộ luật Hồng Đức là một trong những thành tựu đáng tự hào nhất của sự nghiệp Lê Thánh Tông và của cả thời đại ông. Sự ra đời của bộ luật Hồng Đức được xem là  sự kiện đánh dấu trình độ văn minh cao của xã  hội Việt Nam  hồi thế kỷ 15. Lê Thánh Tông, người khởi xướng luật Hồng Đức, là người thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật đã ban  hành. Ông đã thu  lại quyền chỉ huy của tổng quân đô đốc Lê Thiệt vì con Lê Thiệt giữa ban ngày phóng ngựa trên đường phố  và  dung  túng  gia  nô đánh  người.  Lê  Thánh  Tông thường bảo với các quan rằng: "Pháp luật là phép  tắc chung của Nhà nước, ta và các người phải cùng tuân theo".

 

Người phát triển những giá trị văn hóa dân tộc

Về phương diện văn hóa Lê Thánh Tông đã có công tạo lập cho thời đại một nền văn hóa với một diện mạo riêng, khẳng định một giai đoạn phát triển mới của lịch sử văn hóa dân tộc. Cùng với việc xây dựng thiết chế mới, Lê Thánh Tông đẩy mạnh phát triển giáo dục, đào tạo nhân tài. ở Việt Nam thời phong kiến, chưa bao giờ nền giáo dục, thi cử lại thịnh đạt cũng như vai trò  của trí thức lại được đề cao như đời Lê  Thánh  Tông.  Ngoài  Hàn  lâm viện, Quốc sử viện, Nhà Thái học, Quốc Tử Giám là những cơ quan văn hóa, giáo dục lớn. Lê Thánh Tông còn cho xây kho bí thư chứa sách, đặc biệt đã sáng  lập Hội Tao Đàn bao  gồm những nhà văn hóa có tiếng đương thời mà Lê Thánh Tông là Tao Đàn chủ soái.'

 

Đại Việt sử ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên, Hồng Đức quốc âm thi tập, Hồng Đức thiên hạ bản đồ, Thiên Nam dư hạ... là những giá trị văn hóa tiêu biểu của triều đại Lê Thánh Tông.

 

Nói  tới công lao của ông đối với nền văn hóa dân tộc, không thể không kể đến một việc có ý nghĩa lịch sử mà ông đã làm. Đó là việc ông hủy án  minh  oan  cho  Nguyễn Trãi,  cho  sưu tầm lại thơ văn Nguyễn Trãi đã  bị tiêu  hủy sau vụ án "Lệ Chi viên". Chính Lê Thánh Tông đã  cho  tạc bia về Nguyễn Trãi: "ức Trai tâm thượng quang khuê tảo" (Tấm lòng ức Trai sáng tựa sao Khuê)

 

Một nhà thơ hào tráng.

 

Đứng đầu hội văn học Tao Đàn, Lê Thánh Tông cũng dẫn đầu phong trào sáng tác. Thơ Lê Thánh Tông để lại khá nhiều và  có  giá  trị cao về nội dung tư tưởng. Qua thơ ông, chúng ta không chỉ hiểu sâu hơn nhân cách, tâm hồn ông, một tâm hồn gắn bó mật thiết với non sông, đất nước, với nhân dân, với những truyền thống anh hùng của dân tộc, của Tổ tông, mà còn thấy được khí phách cả một thời đang vươn lên, đầy hào tráng:

Nắng ấm nghìn trượng tỏa trên ngọn cờ,

Khí thế ba quân át cày cáo.

Phương Đông Mặt trời mọc, áng mây nhẹ trôi,

Phóng mắt ngắm núi sông muôn dặm.

(Buổi sớm từ sông Cấm đi tuần biển Đông)

 

Lê  Thánh  Tông  làm  vua  lúc  19  tuổi. Một năm sau, khi trách lỗi cựu thần Ngô Sĩ Liên,  Nghiêm  Nhân  Thọ, vị hoàng đế 20 tuổi bảo họ: "Ta mới coi  chính  sự, sửa mới đức tính, ngươi bảo nước ta là  hàng  phiên  bang  của Trung Quốc thời xưa, thế là ngươi theo đường chết,  mang lòng không vua". Đó là tiếng nói của một ý chí tự cường dân tộc, động lực mãnh  liệt đưa Lê 
 

Thánh Tông đạt tới vinh quang trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước hồi thế kỷ 15.

 

http://tieuhoc.daytot.vn/thuat-ngu/Lop-4/An-Duong-Vuong-133.html

http://tieuhoc.daytot.vn/thuat-ngu/Lop-4/Nha-Hau-Le-122.html


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Mã chống spam   

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Top